ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

1111

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

اصلا از جهرم فارس بوده و در دولت صفويه باصفهان رفته و طبيب سلطان زمان خود شده‌اند . و ميرزا سيد محمد 47 حكيم‌باشى از رجال بزرگ در شيراز بوده كه از اصفهان بأمر كريم خان بدانجا مهاجرت نموده ، و هم آنجا در سنه 1215 وفات نموده . فرزندش حاجى ميرزا محمد باقر 48 صاحب عنوان - چنان كه در « فارسنامه ناصرى ، گفتار دويم : 113 در اعيان محله ميدان شاه » فرموده - از عمل طبابت كه شغل آباء و اجدادى او بوده دست كشيده ، و در خدمت چندين نفر از حكما و فضلا استفاده نموده تا خود مجموعه فضل و دانش گرديد ، و مدتها در شيراز لقب ملاباشى داشته ، و در اثر آن اولاد و اعقاب او از سلسله حكيم سلمانى شعبه‌اى مستقل منفصل و بطائفه ملاباشى در شيراز معروف شدند . و كتابهائى در فنون مختلفه تأليف فرموده : اول كتاب « انوار الحقائق » . دويم كتاب « انوار القلوب » در اخبار و مواعظ و اخلاق ، دو جلد . سيم كتاب « بحر الجواهر » در علم كلام ، چنان كه در « فارسنامه » است ، و در « الذريعة 3 : 34 ش 67 » شرحى درباره اين كتاب و مؤلفش نوشته بخلاصه اينكه وى اين كتاب را بلقب فتحعلى شاه كه خاقان بوده وصف نموده و آن را « بحر الجواهر الخاقانى و صرح اللآلى » ناميده و آن در اصول دين و احوال چهارده معصوم ( عليهم السلام ) است به فارسى و دلالتى تام بر فضل مؤلف و بلندى پايه‌اش در معارف دارد و أدل از آن بر اين موضوع كتاب « لوامع الانوار » او است . چهارم كتاب « لوامع الانوار » مذكور به عربى در شرح « صحيفه سجاديه » در دو جلد ضخيم كه بزرگ‌تر از « شرح سيد على خان » است و انجام تأليفش سنه 1232 . و وى اگرچه ملاباشى شاهزاده حسينعلى ميرزاى فرمانفرما بوده ، ليكن خود اهل نظر و تحقيق و شوهر خاله ميرزاى شيرازى بوده ، و همانا در اين سال وفات كرده ، و در تكيه خواجه حافظ دفن شده ؛ چنان كه در « فارسنامه » است . و نواده‌اش ميرزا عبد الباقى 51 ملاباشى در ( 1278 ) بيايد .